تاریخ شهر مراغه

گنبد سرخ مراغه :

شماره ثبت در آثار ملی : 134

زمان ساخت : سال 542 هجری قمری



قدیمی‌ترین مزار از پنج مزار بزرگ موجود در مراغه گنبد سرخ است که در آذربایجان بیشتر به گنبد قرمز شهرت دارد.گنبد سرخ در قسمت جنوب غربی مراغه ، واقع می باشد . نام بانی بنا و تاریخ احداث آنرا می توان از کتیبه جبهه شمالی و نام سازنده آن را از کتیبه غربی ملاحظه نمود .آنچه از این کتیبه ها مستفاد می گردد ، بنای گنبد سرخ در سال542 هجری به دستور عبدالعزیز بن محمودبن سعد رئیس آذربایجان (این شخص یکی از امیران سلسله کوچک احمدیلی است که در این عصر بر مراغه حکمرانی داشتند و همیشه مدعی حکومت تبریز نیز بوده‌اند. علی‌رغم آن که این خاندان بسیار گمنام است،‌ می‌دانیم که در سال 542 بزرگ این خاندان یعنی «حاکم مراغه»، آق‌سنقر دوم بوده است.) و بوسیله بنی بکرمحمد بن بندان بن المحسن معمار ساخته شده است . در حال حاضر علی‌رغم وجود کتیبه‌های خوانا، کسی که در مقبره سرخ دفن شده بر ما ناشناخته است. به طور کلی گنبد مزبور بناءیاست مربع شکل متشکل از سردابه واتاق فوقانی و اتاق اصلی که بر روی سکوی سنگی قرار دارد و بوسیله هفت ردیف پله می توان به آن دسترسی یا فت . پنج پله درجلوی سکو واقع اند وپله ششم و هفتم جزآستانه درگاه محسوب می شوند . دخمه یا سردابه در میان سکو واقع شده و از جبهه شرقی می توان به آن راه یا فت . سقف سردابه برروی دیوارهای جانبی و ستون مربع شکلی که دروسط دخمه قرار دارد استوار شده است .

ورودی گنبد سرخ که به سوی شمال با زمی شود و شامل درگاه بلند و زیبایی است که آجرکاری پر نقش و نگار ظریفی همراه با کاشی های فیروزه ای که تازه در معماری سلجوقی متداول گشته بود زینت یافته است. اطراف این آجرکاری راکتیبه ای به خط کوفی احاطه نموده که متن آن چنین است : "امربینا هذه القبه الامیر الرءیس العالم فخرالدین عمادالاسلام قوام آذربایجان ابوالعز عبدالعزیز بن محمود بن سعد یدیمالله علاه "بربالای آن کتیبه ای افقی به خط کوفی مشاهده می شود که متضمن تاریخ بنای کتیبه می باشد :

"بنی المشهد فی الحادی عشر من شوال سنه اثنین و اربعین و خمساءه"

مجموعه این تزءینات معقلی و آجرکاری و کتیبه ها و نقش و نگارهای گوناگون جلوه خاصی به بنا بخشیده است . نمایسه ضلع شرقی ، غربی و جنوبی گنبد سرخ هر یک دارا ی دو طاق نمایآجری با طرحهای تزءینی و سه طاق مزین بهآجرکاری تخمیری می باشد . در کتیبه جبهه شرقی آیه 54 از سوره 39 قرآن کریم نوشته شده و در جبهه غربی کتیبه ایاست که نام سازنده بنا را نشان می دهد :

"عمل العبد المذءب الراجی الی عفوالله بنی بکر محمدبن بندان البنا بن المحسن المعمار"

در چهار گوشه خارجی بنا ستون های مدوری با تزءینات آجری وجود دارد که علاوه بر کمک به ایستایی بنا به زیباییآن نیز می افزاید . قسمت داخلی بنا به صورت فضاءی مربع شکل است که سه ضلع آن هر کدام دو طاق نما همانند نمایخارجی تعبییه شده است . در گذشته در طول گنبد کتیبه ای گچبری شده مزین به آیات قرآنی بوده که به مرور زمان ازبین رفته است . چهار روزن در چهار طرف بنا و نیز روزنی در مرکز گنبد نور فضای داخلی را تامین می کند .گنبد بنا دوپوش است . پوشش داخلی بصورت عرقچین و پوشش خارجی آن که بطور کامل فرو ریخته به فرم هرمی بوده است . کف اتاق را از قطعات سنگ تراشیده مفروش کرده و دیوارهای داخلی بنا را با گچ اندود نموده اند .از ظواهرامر این چنین برمیآید که مقبره اصلی در درون دخمه قرار داشته و اتاق فوقانی ، مسجد کوچکی بوده که پخش نذورات و قراءت قرآن درآن صورت می گرفته است .

نمای سه ضلع شرقی و غربی و جنوب این گنبد هر کدام دارای دو طاق نمای آجری با طرحهای تزئینی وسه طاق مزین به آجرکاری میباشد و درکتیبه جبهه شرقی آیه ۵۴ سوره ۳۹ قرآن نوشته شده و در جبهه غربی کتیبه ای است که نام سازنده بنا را نشان میدهد و در چهار گوشه خارجی بنا ستونهای مدوری با تزئینات آجری وجود دارد که علاوه بر کمک به ایستایی بنا به زیبائی آن نیز می افزاید. قسمت داخلی بنا به صورت فضایی مربع شکل است که در سه ضلع آن هر کدام دو طاق نما همانند نمای خارجی تعبیه شده است.

در گذشته در طول گنبد کتیبه ای گچبری شده مزین به آیات قرآنی بوده که به مرور زمان از بین رفته است.

این بنا، عمارتی است چهارگوش با سقفی گنبدی که بر مقرنسهایی که هنوز سالم مانده‌اند نهاده شده است. در گذشته این گنبد را پوششی به شکل هرم هشت ضلعی – که فقط قسمت‌های پایینی آن باقی مانده – می‌پوشانده است. این بنا مرکب از شبستانی است که کف آن دربلندی و بر زیربنایی قرار گرفته که داخل آن نوعی سردابه احداث شده است. طاق سردابه از یک سو بر دیوارها و از سوی دیگر بر پایه‌ای مرکزی نهاده شده است. در سمت شرق دری وجود دارد که این سردابه را که از داخل هیچ راهی به شبستان ندارد به خارج مربوط می‌سازد.

نمای اصلی بنا رو به سمت شما ل دارد. در جلوی آن پلکانی با پنج پله قرار‌دارد. پله ششم و هفتم پیشخوان بنا را تشکیل داده‌اند. نمای اصلی که میان ستون‌های تنومند زوایا استقرار یافته چونان چهارچوبی وسیع و مجلل برای در بنا خودنمایی می‌کند. خود در که چهارچوبی با ابعاد متناسب آن را در بر گرفته دارای سرطاقی است مزین به آرابسکها که کتیبه‌ای به خط کوفی آنها را دور زده است. بالای سرطاق، درگاه کتیبه دیگری دیده می‌شود که آن هم به خط کوفی است.

هر یک از اضلاع جانبی و عقبی بنا با دو طاق‌نما و یک کتیبه نواری شکل عریض آذین شده است.بنا دارای چهارپنجره است که از داخل در گردن گنبد و از خارج بر چهار وجه اصلی هشت گوشه‌ای که سقف را بر آن نهاده‌اند قرار گرفته است. روزنه‌های دیگری نیز در کتیبه‌های نواری‌شکل اضلاْع غربی، جنوبی و شرقی گشوده‌اند ولی بدون شک این روزنه‌ها هیچ ارتباطی با ترکیب اولیه ساختمان نداشته است.

زیربنا از سنگ تراشیده ساخته شده‌است ،‌سرستون‌های زوایا و سرستون‌های متعلق به پایه‌های کوچکی که سرطاق‌های اضلاع ثانوی را بر دوش دارند از سنگ هستند. بقیه بنا تماماَ از آجر است،‌ آجرهایی که با زیبایی تمام به روی هم چیده شده‌اند. در لابلای این آجرها که به رنگ قرمز تیره‌اند کلوک‌های کاشی فیروزه‌ای جلوه‌ای خاص دارد. همچنین کتیبه‌ها و نیز نقوش هندسی که با آجر سرخ تراشیده و آجر و کاشی مینایی رنگی که بر بالای درگاه بنا ساخته شده‌اند بر زمینه‌ای از گچ خودنمایی می‌‌کند. این کتیبه‌ها با نقوشی از گل و برگهای گچ‌بری که آثاری از رنگ آبی در آنها دیده می‌شود آذین شده است.

سنگفرش شبستان اصلی هنوز وجود دارد. پوششی است مرکب از سنگهای مستطیلی.

داخل بنا با اندودی از گچ پوشیده شده و بر آن هیچ اثری از نقاشی و یا گچ‌بری دیده نمی‌شود. آرایش این قسمت منحصر است به طاق‌نماهای دوقلو با ستون‌های کوچک مشابه طاق‌نماهایی که سه ضلع از اضلاع خارجی بنا را آذین کرده است.

داخل بنا کاملاً خالی است.که میت در سرداب دفن شده و سنگ قبر در همین سرداب بوده است و شبستان فوقانی محل تجمع و برگزاری مراسم نماز بوده است.

نام و القاب کسی که دستور احداث این بنا را داده،‌ نیز تاریخ انجام کارهای ساختمانی در کتیبه‌های نمای شمالی آمده است. کتیبه‌های طرف شرق و جنوب از آیات قرآنی هستند و کتیبه ‌نمای غربی نام سازنده را اعلام می‌دارد.

گنبد کبود مراغه :

شماره ثبت در آثار ملی : 135

زمان ساخت : سال 593 هجری قمری



در فاصله ده متری برج مدور، برج ده ضلعی بسیار زیبایی خودنمایی میکند که به گنبد کبود یا مقبره مادر هلاکو معروف میباشد. برخی آنرا مربوط به دوره سلجوقی دانسته و تاریخ بنای آن را به سال 593 نسبت میدهند. علی‌‌‌رغم شهرتی که این بنا به عنوان آرامگاه مادر هلاکوخان یافته است، هیچ ارتباطی با مغول ندارد و چنانچه از کتیبه‌ها و سنگ قبر برمی‌آید مدفن یک مسلمان است نه یک مسیحی و از نظر تاریخی نیز به قبل از حمله مغول تعلق دارد و از طرف دیگربا توجه به این امر که مذهب هلاکوخان بودایی و مذهب دوقوز خاتون مادر وی مسیحی بود بنابراین انتساب این بنا به وی بعید می نماید. چنین به نظر میرسد که این گنبد را در اواخر قرن ششم هجری ساخته باشند.

تاریخ احداث این بنا می‌بایستی در حد فاصل زمانی میان برپایی مقبره معروف به مؤمنه خاتون در نخجوان و تاریخ استیلای هلاکوخان بر مراغه یعنی بین سالهای 582 و 656 هجری (7 – 1186 تا 9 – 1258 م‌ .) بوده باشد . قسمتی از کتیبه بالای در عمارت و اثر باقیمانده از آن تاریخ 593 هـ. (1196 – 1197 میلادی) را به دست می‌دهد. بنابراین گنبد کبود حدود ده سال پس از نمونه اولیه خود یعنی مقبره مؤمنه خاتون ساخته شده است و نظیر آن، برجی است چند وجهی و کشیده قامت که هر ضلع آن با طاقنمایی مسطح و بلند آذین شده است. در قسمت فوقانی هر طاقنما سه ردیف مقرنس دیده می‌شود. کاشیهای فیروزه‌ای،‌ تقریباً به همان ترتیبی که بر تمام سطوح نمای خارجی دیوارها به کار رفته این قسمت را نیز آذین کرده است.

گنبد کبود از نظر ترکیب کلی مشابه سایر مزارهای موجود در مراغه است، به این معنی که مرکب از شبستانی است مرتفع بر زیربنایی که از سنگ ساخته شده و سردابی در میان دارد

کتیبه‌ای که داخل شبستان بالایی، گلوگاه گنبد را دور می‌زند به خط ریحان بر نوار پهنی از گچ سفید گچبری شده است. در سرداب عمارت سنگ یکپارچه‌ای وجود دارد که در دیوار ساختمان کار گذاشته شده و متعلق به ساختمان اولیه است. بر این سنگ یکپارچه سنگ قبری تکیه داشته که در حال حاضر وجود ندارد. بر سنگ موجود آرابسکهایی با غنای بسیار و یک کتیبه حک شده

این گنبد برجی است ده ضلعی که زوایای ده گانه آن ستونی مدور با تزئینات تخمیری تعبیه شده که تا زیر طاق های موجود ادامه می یابد. زیر قوس طاق نماها با سه ردیف مقرنس ساده و تزئینات پرکار معقلی زیبا یافته است. پلان داخلی بنا به صورت ده ضلعی است که هر ضلع آن۶/۲ متر و مشتمل بر طاق نمای بلند میباشد. در زیر گنبد یک حاشیه از کتیبه گچبری به چشم میخورد که اطراف مقبره را دور میزند. این کتیبه به خط نسخ میباشد و قسمتی از آیه اول سوره ۶۷ قرآن مجید را بر آن نوشته اند. تمام فضای داخلی مقبره با گچبری و نقاشی و کتیبه ها مزین بوده که قسمت اعظم آن از بین رفته، فقط آثار کمی از تزئینات برجای مانده است .

در زیر طاق اصلی ، سردابه برج قرار دارد که در دیوار جنوبی آن کتیبه ای وجود دارد که آیه ۲۶و ۲۷ سوره ۵۵ را بر آن گچبری کرده اند.

گنبدمدور:

گنبد مدور دومین مزار از قبرهای پنجگانه مراغه است. این بنا برجی است مدور که از گنبد و سقف آن چیزی بر جای نمانده و مزاری کاملا ناشناخته است . ارزش بنا در این است که ترقی و تکامل نمای مینایی را طی دوران کوتاه میان تاریخ احداث این بنا و تاریخ ساخت گنبد سرخ نشان می دهد . بنا که از آجر ساخته شده ، به سکوی بلندی از سنگ که سردابی در میان دارد ، نهاده شده است .معماری‌ این‌ گنبد نیز بسیار جالب‌ توجه‌ است‌. مصالح‌ آن‌ آجر و ملاط‌ و بیشتر به‌ برج‌ دیده‌بانی‌ شبیه‌ است‌. بنا ظاهری‌ ساده‌ دارد و نظیر نوعی‌ برج‌ دفاعی‌ است‌ که‌ فاقد تزئینات‌ می‌باشد. فقط‌ درب‌ ورودی‌آن‌ با نقوشی‌ مشابه‌ نمای‌ اصلی‌ گنبد سرخ‌ آذین‌ شده‌ است‌.

گنبد غفاریه :

این گنبد نیز یکی دیگر از مزارهای پنجگانه مراغه می باشد. این بنا در قسمت شمال باختری مراغه، کنار رودخانه صافی چای واقع شده و تاریخ احداث آن در فاصله بین سال های 725 و 728 هـ. ق است. گنبد غفاریه بنایی مربع و آجری است که بر بالای سکویی سنگی و سردابه دخمه ای عمیقی استوار می باشد.

در چهار زاویه آن ستون هایی با نقوش لوزی یخ ساخته اند. جلو خان بزرگ آن، رو به شمال دارد و پهنای طاق زیرین به جانب خاور است. هر یک از اضلاع طرفین و عقب دارای دو طاقنما و یک حاشیه مکتوب است. در این گنبد تمامی خطوط، ریحان است. کاشی های این بنا مخلوطی از رنگ آبی دریایی و آسمانی است. رنگ حروف کتیبه ها سیاه بوده و بر متن سفید دیوار با شاخ و برگ فیروزه قرار دارند. بالای طاق نمای مرکزی ایوان بزرگ، کتیبه ای سه خطی دیده می شود.

بالای درگاه بنا نیز یک کتیبه دو سطری موجود است که به علت ساییدگی و شکستگی مفهوم نیست، ولی به نظرمی رسد که القاب و نام صاحب بقعه است. در جلو خان بزرگ یک طاقنمای مرکزی بر سر در ساخته اند که دربالای آن دو سطر کتیبه دیده می شود.

معبد مهر:

* معبد مهر که باید آن را در ردیف یکی از نخستین سکونتگاه‌ها و معابد بشر پیش از تاریخ محسوب کرد از تاریخ ناگفته مراغه حکایت دارد. این معبد در زیر یک گورستان تاریخی قرار داردو با خاک‌برداری، بخش‌هایی از آن ، خود را نمایان کرده، اما همچنان بخش عمده‌ای ازآن در زیر خاک قرار دارد.

معبد "مهر" نیایشگاه زیرزمینی ومحل پرستش خورشید و برگزاری آیین مهرپرستی در جنوب روستای ورجوی مراغه به صورت زیرزمینی و صخره ای بنا شده است. پیروان آیین مهر، آن را با تراشیدن قطعه سنگی عظیم از جنس شیست با دهانه‌ای به عرض 5/4 متر به وجود آورده‌اند.این بنا را از نظر حجم کار و دقت هنرمندانی که در امر حجاری آن دخیل بوده اند می توان جزء نمونه های ارزنده ستایشگاه های کهن دانست.

مهرابه ها نیایشگاه های مهرپرستان در دنیای باستان بوده است . مهرپرستی دینی ایرانی بوده که پرستش خورشید از اجزای اصلی آن به شمار می رفته است. دینی که از ایران در دوره ای نیز به اروپای غربی رخنه کرد.اما اکنون از مهرابه های کهن در این شهر تنها معبد مهرو معابد (غارهای ) اطراف رصدخانه مراغه به یادگار مانده است و بس . گرچه اکنون از معبد مهرجز نامی و نشانی دیگر چیزی باقی نمانده ؛ اما کماکان نشان از تاریخچه بسیار غنی این سرزمین تاریخی دارد. مهر یا میترا خدایی بوده که پرستش او در غرب تا شمال انگلستان و در شرق تا هند، هزاران سال رواج داشته است و هنوز هم مورد احترام زرتشتیان است. پیروان مهر او را فرشته مهر و دوستی و عهد و پیمان و مظهر فروغ و روشنایی می‌پنداشته‌اند. آنها بر این عقیده بودند که مهر در غاری متولد شده است از این‌رو هر جا غاری می‌یافتند، در آن به پرستش و نیایش مهر می‌پرداختند و آن مکان را «مهرابه» می‌گفتند.

این معبد به عنوان یکی از کامل ترین پرستشگاه های تاریخی ایران ، در دوره اسلامی یعنی زمانی که ایلخانیان بر ایران پارسی حکومت می کردند دستخوش تغییراتی شد تا نشانه هایی از اسلام اکنون بر تن این معبد به یادگار بماند و صدالبته این نشانه ها اکنون به دلیل اهمال مسوولان امر با تیشه و چکش غارتگران میراث ایرانی بیشتر آشنا هستند تا ضربه مرمت استادکاران آثار تاریخی برای حفظ این یادگار کهن ایرانی.

طبق تحقیقات و بررسی ها معلوم شده که در این معبد آرامگاه یکی از علمای بنام و با تقوی مراغه یعنی آخوند ملا معصوم مراغه ای قرار دارد که بعد از وفاتش در این معبد دفن شده است.

رصد خانه مراغه :

رصدخانه مراغه رصدخانه‌ای بود که در دوره هلاکو خان زیر نظر خواجه نصیرطوسی در شهر مراغه ساخته شد.

این رصدخانه روی تپه‌ای در غرب مراغه قرار داشته است و امروز تنها پی‌های بخش‌های مختلف و بخشی از سدس سنگی آن باقی مانده است. در سال‌های اخیر گنبدی برای محافظت از بقایای این بنا بر روی بخشی از آن ساخته شده است.

پرویز ورجاوند و همکارانش در دهه ۱۳۵۰ به کاوش محوطه این رصدخانه پرداختند و قسمت‌های مختلف آن را شناسایی کردند.

ساختمان اصلی این رصدخانه به شکل برجی استوانه‌ای ساخته شده بود. در ساختمان‌های جنبی آن یک کتابخانه و محل اقامت کارکنان تشخیص داده شده است.

تاریخچه

بنای این رصدخانه در سال ۶۵۷ هجری (۱۲۶۱ میلادی) به سفارش نصیرالدین طوسی و به فرمان هولاکو، نوهٔ چنگیزخان مغول، آغاز شد. هولاکو برای نگهداری این سازمان پژوهشی موقوفه‌های ویژه‌ای در نظر گرفت. کتاب‌خانه‌ای شامل ۴۰۰ هزار جلد کتاب و ابزارهای اخترشناسی، از جمله ذات الربع دیواری به شعاع ۴۳۰ سانتی‌متر، کره‌های ذات الحلق، حلقهٔ انقلابی، حلقهٔ اعتدالی و حلقهٔ سموت، نیز فراهم شد. در همین جا بود که زیج ایلخانی به سال ۶۷۰ هجری(۱۲۷۶ میلادی) فراهم شد.

رصدخانهٔ مراغه فقط مخصوص رصد ستارگان نبود و یک سازمان علمی گسترده بود که بیش‌تر شاخه‌های دانش درس داده می‌شد و مشهورترین دانشمندان آن عصر، از جمله قطب‌الدین شیرازی، کاشف علت اصلی تشکیل رنگین کمان، در آن‌جا جمع شده بودند. به علاوه، چون در آن زمان ارتباط علمی چین و ایران به علت استیلادی مغولان بر هر دو سرزمین برقرار شده بود، دانشمندان چینی، از جمله فردی به نام فائو مون‌جی، در این مرکز فعالت داشتند. همچنین، فیلسوف و فرهنگ‌نامه نویس مسیحی، ابن‌العبری، در رصدخانهٔ مراغه به درس دادن کتاب‌های اصول اقلیدوس و المجسطی بطلمیوس مشغول بودند.

کلیسای هوانس مراغه :

کلیسای هوانس مقدس یکی از کلیساهای ارامنه کاتولیک است و نام آن از اسم یکی از حواریون حضرت عیسی (ع) به نام یوحنا که ارامنه به آن هوانس می‌گویند، گرفته شده‌است. این کلیسا در داخل شهر مراغه واقع شده است .

معماری

این کلیسا هر چند قدمت بنای این کلیسا را به قرن ۵ و ۶ میلادی نسبت داده‌اند، ولی بنا ی اصلی بارها بر اثر ویرانی تجدید بنا شده‌است. قدمت بنای فعلی که به ابتکار سردار سامسون خان و توسط معماران روسی و فرانسوی ساخته شده‌است، به سال ۱۸۴۰ میلادی می‌رسد. کلیسای هوانس در اثر زلزله ۱۹۳۶ میلادی آسیب جدی دید و بعد از آن درها و پنجره‌های بنا به تاراج رفت. بنا به صورت مستطیل در ابعاد ۱۸/۵ در ۶/۵ متر، با نمای آجری ساخته شده‌است. ایوان آجری بنا به وسیله دو راه پله به برج ناقوس کلیسا که به صورت ستاره‌ای ۱۶ ضلعی است و۱۲ متر ارتفاع دارد،راه می‌یابد. پوشش طاق مرکزی به صورت گریو استوانه‌ای و گنبد مخروطی است. این کلیسا شامل سه بخش محل اسکان اسقف اعظم، مدرسه و روشن کردن شمع و عود است که برخلاف عرف رایج در کلیساسازی دارای پلان مربع است که در دوران حکومت ایلخانی از موقعیت خاصی برخوردار بوده‌است ولی در حال حاضر این کلیسا عملاً بدون استفاده مانده‌است.

در بنای این کلیسا آجر بکار رفته‌است. درون کلیسا به سه بخش تقسیم شده‌است که هر یک دارای گنبدی مجزا هستند. در سمت غربی بنا ورودی اصلی کلیسا همراه با برج ناقوسخانه قرار دارد که مرتفع ترین ساق گنبد بین سه گنبد کلیسا را دارد. ناقوسخانه از داخل دارای پلانی مربع شکل و از خارج پلان ستاره شکل با ۸ پر با ۸ نورگیر در بالای آن است . جهت دسترسی به برج کلیسا دو ردیف پلکان در دو سمت برج ساخته شده‌است. در قسمت میانی بنا صحن اصلی کلیسا قرار دارد که خود از دو مربعهای مجزا تشکیل یافته‌است.

مقبره اوحدی مراغه ای :


اوحدیمراغهای

رکن‌الدین اوحدی مراغه‌ای یا اوحدی اصفهانی شاعر سده هفتم و هشتم ایران است. او در شهرستان مراغه زاده شد ولی پدرش از اهالی اصفهان بود و خود او نیز مدتی در اصفهان مقیم بود و بنابراین نامش اوحدی اصفهای نیز ذکر شده است[۱]. اوحدی معاصر ایلخان مغول سلطان ابوسعید بود و آرامگاه او در مراغه است. هم اکنون یک موزه دائمی در مقبره اوحدی در مراغه دایر میباشد.

رکن الدین ابولحسن مراغی مشهور به اوحدی مراغه‌ای عارف و شاعر پارسی گوی نامدار صاحب مثنوی معروف جام جم است که در میان باغ سرسبزی واقع شده‌است. سنگ قبر اوحدی از سنگ کبود درست شده‌است. بر دیوار شمالی و جنوبی آن نام اوحدی و تاریخ فوت که ۷۳۸ ه . ق است حک شده‌است. در سال ۱۳۵۲ از سوی انجمن آثار ملی ایران بنای جدیدی بر روی قبر مذبور احداث شده و سنگ مقبره قبلی را به موزه آرامگاه انتقال دادند.

در کنار مقبره اوحدی موزه اوحدی واقع گردیده‌است. این موزه به علت اینکه شهر مراغه در دوره ایلخانیان مغول مقر حکومتی و پایتخت آنان بوده‌است عنوان موزه تخصصی ایلخانی را به خود اختصاص داده‌است. اشیاء موجود در این موزه شامل ظروف سفالی ، سکه، کتابت، ظروف مفروغی، شیشه که کتیبه‌های باقی مانده از رصد خانه و سنگ قبور مربوط به دوران اسلامی است.

مقبره آقالار :

در خیابان 120 متری بافت قدیمی مراغه مقبره آقالار (موزه سنگ نگاره ها ) متعلق به زندیه، قرار دارد که از دو سال پیش به موزه سنگ‌قبرهای تاریخی تغییر کاربری داده است.

گنجینه و موزه سنگ آقالار مراغه در محل مقبره میرفتاح موسوی نزدیک گنبد سرخ مراغه واقع شده است.این بنا به دستور ظل السلطان به خاطر احترام و ارادتی که به مراد خود میرفتاح موسوی داشت در سال 1175 ه.ق ساخته شد. این بنا به دلیل وجود سنگ قبرهای مرمری نفیس و با جمع‌آوری و نمایش انواع سنگ قبور گهواره‌ای، صندوقی، سنگ نوشته‌ها و قوچ های سنگی به صورت موزه سنگ‌ نگاره‌ها در معرض بازدید عموم قرار گرفته است.

سنگ قبرهایی مربوط به قرون هفتم و هشتم هجری قمری متعلق به به گورستان بزرگ و قدیمی ورجوی در مراغه در این موزه‌ به نمایش در آمده است. این سنگ‌ها که پس از شکستن و تخریب آنها توسط غارت گران اموال فرهنگی در طی سالیان گذشته، به این مکان(مقبره آقالار) انتقال داده شدند. گنجینه و موزه سنگ آقالار مراغه در محل مقبره میرفتاح موسوی نزدیک گنبد سرخ مراغه واقع است. از خصوصیات بارز بنا پلان معماری ، گنبد بزرگ مرکزی و رواق چهار طرف آن است به جز سنگ‌ گورهای قدیمی شیر‌های سنگی که بر گورها قرار می‌گیرد نیز در این موزه به نمایش در آمده است.

پل مردق :

پل مردق جزء مهم‌ترین و سالم‌ترین پل‌های تاریخی آذربایجان شرقی و تنها پل این شهرستان است که در لیست آثار ملی به‌ثبت رسیده‌است. پل سه‌دهنه مردق، جزء سه پل مهم تاریخی این شهرستان بوده و دارای سیل‌شکن و پایه‌های سنگی از نوع سنگ بومی منطقه (معدن سنجان) و آجرهای قرمز بومی است. این پل بلندترین پل تاریخی شهر مراغه محسوب می‌شود و در گذشته، این شهر را با شهرهای اردبیل و هشترود و روستاهای منطقه مرتبط می کرد. این پل در عصر قاجاربر روی رودخانه مردق چای ساخته شده است.

 

/ 0 نظر / 8 بازدید